Sir Airffic GoTrong năm lực này, lực nào là gió thuận cho công ty bạn, lực nào là gió ngược? Nói rõ được điều đó là bước một của chiến lược.
Bản đồ năm lực
- Mỹ–Trung tách rời (hạn chế DJI, NDAA)
- Chiến tranh & nhu cầu quốc phòng (Ukraine)
- Luật lệ mở ra (BVLOS, Part 108, Level 4)
- Chip AI trên máy bay
- Mô hình nền tảng & AI tạo sinh
Lực 1: Mỹ–Trung tách rời
Năm 2020, Mỹ đưa DJI vào Danh sách thực thể (Entity List) về kiểm soát xuất khẩu. Từ đó, luật ngân sách quốc phòng (NDAA) và các biện pháp khác đã hạn chế chính phủ mua drone Trung Quốc.
Ở Mỹ và các nước đồng minh, "không sản xuất tại Trung Quốc" đã thành điểm cộng khi bán hàng. Có tên trong danh sách Blue UAS do Lầu Năm Góc thẩm định là một vũ khí bán hàng.
Điều này cũng quan trọng với Nhật Bản: khách hàng về an ninh và hạ tầng ngày càng đòi chuỗi cung ứng trong nước hoặc minh bạch.
Lực 2: chiến tranh và nhu cầu quốc phòng
Trong cuộc chiến ở Ukraine bắt đầu năm 2022, drone nhỏ giá rẻ đã thay đổi cách đánh trận. Gây nhiễu trở thành chuyện thường ngày, và nhu cầu drone tự bay tới mục tiêu tăng vọt.
Năm 2023, Mỹ khởi động Replicator, kế hoạch triển khai số lượng lớn các hệ thống tự hành giá rẻ. Những khoản tiền lớn cũng đổ vào các start-up drone quốc phòng ở châu Âu.
Tiền quốc phòng đẩy nhanh công nghệ tự bay, cảm biến và chống drone. Tôn trọng kiểm soát xuất khẩu và ranh giới đạo đức là điều kiện để tồn tại lâu dài.
Sir Airffic GoGió thuận từ quốc phòng rất mạnh. Nhưng hãy vạch rõ trước điều mình sẽ làm và sẽ không làm, nếu không bạn có thể mất lòng tin chỉ sau một đêm.
Lực 3: luật lệ mở ra
Khi BVLOS trở thành chuyện bình thường, một phi công có thể vận hành nhiều máy bay, và bài toán kinh tế của giao hàng và kiểm tra thay đổi.
Cấp độ 4 của Nhật Bản (2022), U-space của châu Âu và đề xuất Part 108 của Mỹ (2025) đều mở cửa cho BVLOS với điều kiện máy bay an toàn và vùng trời được quản lý.
Vì thế, việc luật mở ra tự nó đã tạo ra nhu cầu cho hệ điều hành bầu trời và quản lý vận hành.
Lực 4: chip AI trên máy bay
Chip AI tiết kiệm điện làm cho điện thoại và ô tô giờ đã gắn vừa lên drone.
Tự định vị và phát hiện vật thể, mười năm trước chỉ có trong phòng thí nghiệm, nay đã thành chuyện thường trên máy bay thương mại.
Chip tốt hơn khiến các chức năng của bộ não trở nên phổ biến. Sự khác biệt dần dịch chuyển sang dữ liệu và vận hành.
Lực 5: mô hình nền tảng và AI tạo sinh
Các mô hình lớn hiểu cùng lúc hình ảnh và ngôn ngữ đang bắt đầu được dùng trong robot và drone.
Khi chúng hoàn thiện hơn, máy bay có thể làm nhiệm vụ chỉ từ một câu lệnh đơn giản như "kiểm tra mọi hư hỏng trên cây cầu này" mà không cần lập trình chi tiết.
Các hệ thống bảo đảm an toàn cho bầu trời vẫn chưa theo kịp. Việc ghi lại, kiểm chứng và điều phối các quyết định của AI trên toàn vùng trời đang nổi lên thành nhu cầu mới.
Mỗi lực giúp ai
| Lực | Gió thuận cho | Gió ngược cho |
|---|---|---|
| Mỹ–Trung tách rời | Hãng máy bay của Mỹ, đồng minh và trong nước | Đơn vị vận hành phụ thuộc máy bay Trung Quốc |
| Nhu cầu quốc phòng | Phần mềm tự bay, C-UAS, start-up drone quốc phòng | Công ty nhỏ chỉ làm dân sự (bị hút mất nhân tài và vốn) |
| Luật lệ mở ra | Công ty vận hành, hệ điều hành bầu trời, DAA, vận hành từ xa | Dịch vụ dựa vào vận hành thủ công |
| Chip AI trên máy bay | Hãng chip, công ty khác biệt nhờ phần mềm | Công ty chỉ bán phần nhận thức (bị phổ thông hóa) |
| Mô hình nền tảng | Công ty nắm dữ liệu và hệ thống kiểm chứng | Công ty tự tay làm AI hẹp |
Cách xếp này là cách hiểu của ban biên tập dựa trên thông tin công khai; từng công ty có thể khác.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao drone DJI bị hạn chế ở Mỹ?
Viện dẫn lo ngại về an ninh quốc gia, chính phủ Mỹ đã đưa DJI vào Danh sách thực thể về kiểm soát xuất khẩu, và dùng luật ngân sách quốc phòng cùng các biện pháp khác để hạn chế chính phủ mua drone Trung Quốc. DJI phản bác những lo ngại này.
Ngành nào lớn lên khi luật drone được nới lỏng?
Khi BVLOS thành chuyện bình thường, giao hàng, kiểm tra diện rộng và ứng cứu khẩn cấp có thể chạy với một người trông nhiều máy bay, làm tăng nhu cầu dịch vụ vận hành và quản lý vùng trời.