Sir Airffic Goई तकनीकक कथा लगैत अछि, मुदा असलमे ई पाइक बात अछि: एकटा आदमी कतेक ड्रोन चला सकैत अछि?
ऑटोनॉमीक स्तर: मशीनकेँ कतेक सौंपब
| स्तर | मशीन करैत अछि | मनुक्ख करैत अछि | प्रति व्यक्ति विमान (अनुमानित) |
|---|---|---|---|
| 1 मैनुअल | मात्र संतुलन सम्हारैत अछि | लगभग सभटा उड़ान | 1 |
| 2 ऑटोमेटेड | तय रस्तापर चलैत अछि | देखैत अछि आ निर्णय लैत अछि | 1 |
| 3 रुकावटसँ बचाव | लगक चीजसँ बचैत अछि | मिशनक निर्णय, निगरानी | 1 सँ किछु |
| 4 ऑटोनॉमस | फेरसँ योजना बना कऽ मिशन पूरा करैत अछि | मात्र अपवाद सम्हारैत अछि | किछुसँ बहुत |
| 5 झुंड आ एयरस्पेस | ड्रोन आ एयरस्पेस OS तालमेल करैत अछि | समग्र नीति तय करैत अछि | बहुत |
प्रति व्यक्तिक संख्या मात्र काजक तरीका बुझबैत अछि; ई नियमक सीमा नहि अछि। असली सीमा देशक नियम आ संचालनक अनुमतिसँ अबैत अछि।
रुकावटसँ बचाव: नहि खसबाक पहिल डेग
करीब 2016 मे साधारण लोकक ड्रोन आगाँक रुकावट पकड़ि कऽ रुकय लागल।
फेर चारू कात कैमरा बला ड्रोन आयल जे कोनो व्यक्तिक पाछाँ चलैत अपने रुकावटसँ बचैत छल (Skydio आदि)। नव सिखनिहार सेहो आब ओकरा आसानीसँ नहि खसा सकैत छल।
आब व्यावसायिक ड्रोनमे रुकावटसँ बचाव आम अपेक्षा अछि। अंतर एहिमे अछि जे ड्रोन पातर तार आ रातिक उड़ान सन कठिन स्थिति कतेक नीकसँ सम्हारैत अछि।
Detect-and-avoid: हवाई जहाज आ हेलिकॉप्टरसँ नहि टकराब
Detect and Avoid (DAA) क मतलब अछि मनुक्ख बला विमानकेँ देखब आ ओकर रस्तासँ हटि जायब। नजरिसँ बाहर उड़ान (BVLOS) लेल ई जरूरी अछि।
मनुक्खक बदला आकाशपर नजरि राखय लेल छोट रडार आ दूरक विमान पकड़य बला कैमरा-आधारित AI विकसित कयल गेल अछि।
नियामक DAA क प्रदर्शनकेँ BVLOS क अनुमतिक एकटा शर्त मानैत अछि। DAA तकनीक आ नियम, दुनूक चाबी अछि।
झुंडमे उड़ब: झुंड आ रक्षा
झुंड (swarm) बहुत रास छोट ड्रोन अछि जे आपसमे बात करैत एकटा समूह जकाँ चलैत अछि।
2022 मे Zhejiang University क एकटा टीम छोट ड्रोनक झुंडकेँ जंगलमे अपने उड़बाक शोध प्रकाशित केलक।
ओही समयमे युक्रेन युद्धसँ एहन ड्रोनमे निवेश तेजीसँ बढ़ल जे जैमिंगक बावजूद अंतिम दूरी अपने उड़ैत अछि, आ किछु लोकसँ बहुत रास विमान चलेबामे सेहो। रक्षाक माँग नागरिक ऑटोनॉमीकेँ सेहो तेज कऽ रहल अछि।
Sir Airffic Goरक्षाकेँ अनदेखा नहि कयल जा सकैत अछि। मुदा ई साइट काजक तरीका आ बजार बुझबैत अछि; हथियार बनायब नहि सिखबैत अछि।
ऑटोनॉमी आ नियम संग-संग चलैत अछि
ड्रोन कतबो चतुर होअय, जा धरि सरकार अनुमति नहि दैत अछि, ओ व्यावसायिक रूपसँ नहि उड़ि सकैत अछि। जापान 2022 मे Level 4 (लोकक ऊपर BVLOS) बनौलक।
अमेरिकामे, साधारण नियमक तहत BVLOS क अनुमति लेल Part 108 प्रस्ताव 2025 मे प्रकाशित भेल। यूरोप एयरस्पेस प्रबंधन लेल U-space बना रहल अछि।
नियममे हर नव खुलापन ऑटोनॉमीक मूल्य बढ़बैत अछि। मजबूत कंपनी तकनीक जतेक, ततेक नियामकसँ बातचीतमे सेहो निवेश करैत अछि।
बेर-बेर पूछल जाय बला प्रश्न
BVLOS उड़ान की अछि?
Beyond visual line of sight: ड्रोनकेँ ओतेक दूर उड़ायब जतय चलबय बला ओकरा नहि देखि सकैत अछि। डिलीवरी आ बड़ इलाकाक निरीक्षण लेल ई चाही, आ बेसी देशमे एहि लेल खास अनुमति वा नियम लगैत अछि।
detect-and-avoid (DAA) की अछि?
एहन तकनीक जे आन विमानकेँ पकड़ैत अछि आ टक्करसँ बचबैत अछि। ई छोट रडार वा कैमरा-आधारित AI उपयोग करैत अछि आ BVLOS अनुमतिक मुख्य शर्त अछि।