Sir Airffic Goसेन्सर बुझ्नुभयो भने हरेक कम्पनीले केमा बाजी लगाएको छ भन्ने एकै नजरमा देखिन्छ।
छ किसिमका आँखा र इन्द्रिय
क्यामेराले मान्छेको आँखाजस्तै प्रकाश समात्छ। सस्तो, हलुका र रङ र अक्षर देख्ने भएकाले यो सबैभन्दा धेरै प्रयोग हुन्छ।
LiDAR ले लेजरका किरण फाल्छ र फर्केर आउन लागेको समय नापेर दूरी ठ्याक्कै निकाल्छ। अँध्यारोमा पनि काम गर्छ, तर तौल र मूल्य चुनौती हुन्।
राडारले रेडियो तरंग प्रयोग गर्छ। पानी, कुहिरो र अँध्यारोमा पनि टाढाका वस्तु देख्छ, त्यसैले टक्कर छल्ने र ड्रोन पत्ता लगाउने काममा अगाडि छ।
थर्मल क्यामेराले तापक्रमको फरक देख्छ — रातमा खोजी गर्न र छाना वा बिजुलीका तारमा तातो ठाउँ पत्ता लगाउन उत्तम।
IMU (गति बढ्ने दर र घुमाइ नाप्ने यन्त्र) र GNSS (GPS जस्ता भू-उपग्रहबाट स्थिति निकाल्ने प्रणाली) ड्रोनका भित्री इन्द्रिय हुन्। बाहिर हेर्ने सेन्सरसँग जोडिएपछि मात्र ठ्याक्कै उडान सम्भव हुन्छ।
| सेन्सर | बलियो पक्ष | कमजोरी | मुख्य प्रयोग |
|---|---|---|---|
| क्यामेरा (देखिने प्रकाश) | सस्तो, हलुका, विस्तृत | अँध्यारो, कुहिरो, चमक | पहिचान, SLAM, निरीक्षण |
| स्टेरियो / डेप्थ क्यामेरा | नजिकको दूरी | टाढा ठ्याक्कै हुँदैन | अवरोध छल्ने |
| LiDAR | ठ्याक्कै दूरी, अँध्यारोमा पनि | गह्रौं, महँगो, पानीमा कमजोर | सर्वेक्षण, पातलो तार पत्ता लगाउने |
| mmWave राडार | पानी, कुहिरो, रात, लामो दूरी | सानो आकारको विवरण | पत्ता लगाउने-छल्ने, ड्रोन पहिचान |
| थर्मल | ताप देख्छ, रातमा बलियो | कम रिजोल्युसन | खोज र उद्धार, संरचना निरीक्षण |
| IMU + GNSS | आफ्नै गति र स्थिति | भवनभित्र वा जाम हुँदा GNSS बन्द | सन्तुलन नियन्त्रण, दिशा |
सेन्सर जोड्ने कलाले किन खेल तय गर्छ
हरेक सेन्सरको कुनै कमजोरी हुन्छ। एउटामा मात्र भर पर्नुभयो भने त्यो कमजोरी देखिने बित्तिकै ड्रोन अन्धो हुन्छ।
त्यसैले क्यामेराले वस्तु के हो चिन्छ, राडारले कति टाढा छ पुष्टि गर्छ, र IMU ले ड्रोन कसरी चल्यो भरिदिन्छ। यही सेन्सर फ्युजन हो।
फ्युजनमा सिपालु कम्पनीले मौसम र ठाउँ बदलिँदा पनि काम गरिरहने ड्रोन बनाउँछन्। नरोकिनु नै व्यावसायिक ड्रोनको सबैभन्दा मूल्यवान गुण हो।
GNSS नभएको आकाशले सेन्सरको मूल्य बढायो
पुलमुनि, सुरुङभित्र वा गोदामभित्र GNSS संकेत पुग्दैन। युद्धभूमिमा जानीजानी संकेत जाम गर्नु सामान्य भयो।
क्यामेरा र IMU मात्रले उड्ने (दृश्यमा आधारित दिशा पत्ता लगाउने) माग 2022 पछि ह्वात्तै बढ्यो।
यो सैन्य काममा मात्र सीमित छैन। उही प्रविधिले भवनभित्रको निरीक्षण र सहरको डेलिभरीमा पनि मद्दत गर्छ।
Sir Airffic Goरेडियो सम्पर्क टुट्दा पनि उड्न सक्छ? स्वायत्तता साँच्चै छ कि छैन भन्ने सबैभन्दा राम्रो जाँच यही हो।
सेन्सर बजारमा के भइरहेको छ
स्मार्टफोनका लागि ठूलो संख्यामा बनेका क्यामेरा पुर्जाले ड्रोनका आँखा निकै सस्तो बनाए।
गाडी उद्योगको ठूलो मागले राडार र LiDAR साना र सस्ता हुँदैछन्, त्यसैले अब ड्रोनमा पनि अटाउँछन्।
यसरी धेरै सेन्सर ड्रोनबाहिरका विशाल बजारको उपउत्पादनका रूपमा विकसित हुन्छन्। ड्रोन विशेषज्ञ कम्पनीले पुर्जामा होइन, सेन्सर कसरी जोड्ने र सफ्टवेयरमा फरक देखाउनुपर्छ।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
ड्रोनले अवरोध छल्न कुन सेन्सर प्रयोग गर्छ?
नजिकका लागि स्टेरियो वा डेप्थ क्यामेरा, टाढा र खराब मौसमका लागि राडार, र तारजस्ता पातला वस्तुका लागि LiDAR। धेरैजसो ड्रोनले यीमध्ये केही जोडेर प्रयोग गर्छन्।
LiDAR र राडारमा के फरक छ?
LiDAR ले लेजर प्रकाशले दूरी मसिनो गरी नाप्छ र विस्तृत 3D आकार बनाउँछ। राडारले रेडियो तरंग प्रयोग गर्छ; यो कम विस्तृत हुन्छ तर पानी, कुहिरो र अँध्यारोमा टाढाका वस्तु भेट्टाउँछ।