Sir Airffic Goसेन्सर समजले की प्रत्येक कंपनी कशावर डाव लावत आहे, ते एका नजरेत दिसते.
सहा प्रकारचे डोळे आणि इंद्रिये
कॅमेरे माणसाच्या डोळ्यांसारखा प्रकाश टिपतात. ते स्वस्त, हलके असतात आणि रंग व अक्षरे पाहतात, म्हणून ते सर्वाधिक वापरले जातात.
LiDAR लेसरचे झोत सोडतो आणि ते परत यायला किती वेळ लागतो ते मोजून अंतर अचूक काढतो. तो अंधारातही चालतो, पण वजन आणि किंमत ही आव्हाने आहेत.
रडार रेडिओ लहरी वापरतो. तो पाऊस, धुके आणि अंधारातही दूरच्या वस्तू ओळखतो, म्हणून टक्कर टाळण्यात आणि ड्रोन शोधण्यात तो पुढे आहे.
थर्मल कॅमेरे तापमानातला फरक पाहतात — रात्रीच्या शोधमोहिमेसाठी आणि छतांवर व वीजवाहिन्यांवर तापलेल्या जागा शोधण्यासाठी उत्तम.
IMU (वेग बदल आणि फिरणे मोजणारे उपकरण) आणि GNSS (GPS सारखी उपग्रह स्थाननिश्चिती) ही ड्रोनची आतली इंद्रिये आहेत. बाहेर पाहणाऱ्या सेन्सरशी जोडल्यावरच ती अचूक उड्डाण देतात.
| सेन्सर | बलस्थाने | कमकुवत बाजू | मुख्य उपयोग |
|---|---|---|---|
| कॅमेरा (दृश्य प्रकाश) | स्वस्त, हलका, भरपूर तपशील | अंधार, धुके, चकाकी | ओळख, SLAM, तपासणी |
| स्टिरिओ / डेप्थ कॅमेरा | जवळचे अंतर | दूरवर अचूक नाही | अडथळा टाळणे |
| LiDAR | अचूक अंतर, अंधारात चालतो | जड, महाग, पावसात कमकुवत | सर्वेक्षण, बारीक तारा शोधणे |
| mmWave रडार | पाऊस, धुके, रात्र, लांब पल्ला | बारीक आकाराचा तपशील | Detect-and-avoid, ड्रोन शोधणे |
| थर्मल | उष्णता पाहतो, रात्री उत्तम | कमी रिझोल्यूशन | शोध व बचाव, मालमत्ता तपासणी |
| IMU + GNSS | स्वतःची हालचाल आणि जागा | आत किंवा जॅमिंगमध्ये GNSS बंद पडतो | स्थिती नियंत्रण, दिशादर्शन |
सेन्सर एकत्र वापरणे खेळ का ठरवते
प्रत्येक सेन्सरमध्ये एक कमकुवतपणा असतो. एकावरच अवलंबून राहिलात, तर तो कमकुवतपणा दिसताच ड्रोन आंधळा होतो.
म्हणून कॅमेरा एखादी वस्तू काय आहे ते ओळखतो, रडार ती किती दूर आहे ते पक्के करतो आणि IMU ड्रोन कसा हलला ते भरून काढतो. यालाच सेन्सर फ्यूजन म्हणतात.
फ्यूजनमध्ये चांगल्या असलेल्या कंपन्या अशी विमाने बनवतात जी हवामान आणि जागा बदलली तरी काम करत राहतात. न थांबणे हे व्यावसायिक ड्रोनचे सर्वात मौल्यवान वैशिष्ट्य आहे.
GNSS नसलेल्या आकाशाने सेन्सरचे मूल्य वाढवले
पुलांखाली, बोगद्यांत किंवा गोदामांच्या आत GNSS सिग्नल पोहोचत नाहीत. युद्धभूमीवर मुद्दाम केलेले जॅमिंग (सिग्नल बिघडवणे) नेहमीचे झाले.
फक्त कॅमेरा आणि IMU वापरून उडण्याची (व्हिज्युअल नेव्हिगेशन) मागणी 2022 नंतर झपाट्याने वाढली.
हे फक्त लष्करापुरते नाही. हेच तंत्रज्ञान इमारतींच्या आतल्या तपासणीला आणि शहरातील डिलिव्हरीला मदत करते.
Sir Airffic Goरेडिओ बंद पडला तरी तो उडू शकतो का? स्वायत्तता खरी आहे की नाही, याची हीच सर्वोत्तम कसोटी.
सेन्सर बाजारात काय घडत आहे
स्मार्टफोनसाठी मोठ्या प्रमाणात बनवलेल्या कॅमेरा भागांमुळे ड्रोनचे डोळे खूपच स्वस्त झाले.
गाड्यांसाठी होणाऱ्या मोठ्या उत्पादनामुळे रडार आणि LiDAR लहान व स्वस्त होत आहेत, म्हणून ते आता ड्रोनवर बसतात.
म्हणजे अनेक सेन्सर ड्रोनबाहेरच्या प्रचंड बाजारांचे उप-उत्पादन म्हणून विकसित होतात. ड्रोन तज्ज्ञ कंपन्यांनी सुट्या भागांवर नव्हे, तर सेन्सर कसे जोडतात त्यावर आणि सॉफ्टवेअरवर वेगळेपण दाखवायला हवे.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
अडथळा टाळण्यासाठी ड्रोन कोणते सेन्सर वापरतात?
जवळच्या अंतरासाठी स्टिरिओ किंवा डेप्थ कॅमेरे, लांब अंतरासाठी आणि खराब हवामानात रडार, आणि तारांसारख्या बारीक वस्तूंसाठी LiDAR. बहुतेक विमाने यांपैकी अनेक एकत्र वापरतात.
LiDAR आणि रडार यात फरक काय?
LiDAR लेसर प्रकाश वापरून अंतर बारकाईने मोजतो आणि तपशीलवार 3D आकार बनवतो. रडार रेडिओ लहरी वापरतो; तो कमी बारीक असला तरी पाऊस, धुके आणि अंधारात दूरच्या वस्तू शोधतो.